Znaki 3
Nauka chińskiego: pisanie znaków z lekcji 3
Wybierz sposób prezentacji kolejności kresek:
是 : być
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 日 słońce; 𤴓 wariant znaku 正 „prosty, słuszny”.
Etymologia: 是 składa się z dwóch części: u góry komponent 日 , który znaczy „słońce” lub „dzień”, a u dołu komponent 正 (), który znaczy „prosty” lub „poprawny”. W dawnych formach pisma 是 wyrażał pierwotnie ideę prawdziwości lub słuszności, a z czasem zaczął oznaczać stwierdzenie stanu lub istnienia.
Fonetyka: w pinyinie wymawia się jak polskie sz (jak w „szafa”) – odpowiednik niemal dokładny. Samogłoska w pinyinie brzmi jak polskie y (a nie jak i), gdy występuje po .
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 日 słońce; 𤴓 wariant znaku 正 „prosty, słuszny”.
Etymologia: 是 składa się z dwóch części: u góry komponent 日 , który znaczy „słońce” lub „dzień”, a u dołu komponent 正 (), który znaczy „prosty” lub „poprawny”. W dawnych formach pisma 是 wyrażał pierwotnie ideę prawdziwości lub słuszności, a z czasem zaczął oznaczać stwierdzenie stanu lub istnienia.
Ewolucja znaku:
| Brązy | Pismo pieczęciowe | Pismo urzędnicze | Pismo standardowe |
|---|---|---|---|
| 是 | 是 | 是 | 是 |
他 : on
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 亻 człowiek; 也 żmija lub naczynie.
Etymologia: Znak 他 jest pierwotnie fonetycznym zapożyczeniem znaku oznaczającego węża 它 . Później dodano do niego komponent „człowiek” 亻, tworząc znak 佗. 他 jest wariantem tego znaku. To właśnie ten wariant się zachował.
Przypomnienie fonetyczne: w pinyinie wymawia się z silnym, wyraźnie słyszalnym wydechem („t-h”), którego polszczyzna nie zna (spółgłoska przydechowa).
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 亻 człowiek; 也 żmija lub naczynie.
Etymologia: Znak 他 jest pierwotnie fonetycznym zapożyczeniem znaku oznaczającego węża 它 . Później dodano do niego komponent „człowiek” 亻, tworząc znak 佗. 他 jest wariantem tego znaku. To właśnie ten wariant się zachował.
Ewolucja znaku:
| Kości wróżebne | Brązy | Pismo pieczęciowe | Pismo urzędnicze | Pismo standardowe | Uproszczony |
|---|---|---|---|---|---|
| 它 | 他 | 他 | 他 | 他 | 他 |
她 : ona. Wymawia się tak samo jak „on”, ale znak jest inny: lewy komponent to „kobieta”.
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 女 kobieta; 也 żmija lub naczynie.
Etymologia: Przed XX wiekiem zaimek „” w znaczeniu „ona” nie miał osobnego zapisu; ten znak utworzono, by zaznaczyć różnicę rodzaju we współczesnym języku pisanym, zastępując komponent „człowiek” 亻 komponentem „kobieta” 女 w lewej części znaku „on” 他 .
Przypomnienie fonetyczne: w pinyinie wymawia się z silnym, wyraźnie słyszalnym wydechem („t-h”), którego polszczyzna nie zna (spółgłoska przydechowa).
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 女 kobieta; 也 żmija lub naczynie.
Etymologia: Przed XX wiekiem zaimek „” w znaczeniu „ona” nie miał osobnego zapisu; ten znak utworzono, by zaznaczyć różnicę rodzaju we współczesnym języku pisanym, zastępując komponent „człowiek” 亻 komponentem „kobieta” 女 w lewej części znaku „on” 他 .
的 : partykuła określająca (zobacz gramatykę)
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 白 biały; 勺 łyżka.
Etymologia: 的 składa się z 白 („biały”) po lewej stronie i z 勺 („łyżka”) po prawej. Razem wyrażały pierwotnie jasne światło, które pozwala ludziom rozróżniać i uchwycić otaczające ich rzeczy. W szerszym znaczeniu znak zaczął oznaczać środek tarczy strzelniczej. W tym znaczeniu występuje jeszcze w niektórych słowach i wymawia się go wtedy .
Przypomnienie fonetyczne: w pinyinie wymawia się prawie jak polskie t: to głoska bezdźwięczna i bez przydechu, bliższa polskiemu t niż d (polszczyzna nie dodaje przydechu do p, t, k). Samogłoska w pinyinie nie ma odpowiednika w polszczyźnie – to nie jest polskie e. Powiedz o, nie zaokrąglając warg, z językiem cofniętym w głąb jamy ustnej (brzmi to podobnie do bardzo cofniętego y). W nieakcentowanym de wymawia się je krótko i niewyraźnie.
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 白 biały; 勺 łyżka.
Etymologia: 的 składa się z 白 („biały”) po lewej stronie i z 勺 („łyżka”) po prawej. Razem wyrażały pierwotnie jasne światło, które pozwala ludziom rozróżniać i uchwycić otaczające ich rzeczy. W szerszym znaczeniu znak zaczął oznaczać środek tarczy strzelniczej. W tym znaczeniu występuje jeszcze w niektórych słowach i wymawia się go wtedy .
Ewolucja znaku:
| Brązy | Pismo pieczęciowe | Pismo urzędnicze | Pismo standardowe |
|---|---|---|---|
| 的 | 的 | 的 | 的 |
叫 : nazywać się; mieć na imię
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 口 usta; 丩 dwa połączone sznurki.
Etymologia: 叫 to znak złożony z komponentu „usta” 口, który przedstawia dźwięki lub mówienie, oraz z części fonetycznej 丩 (), która podpowiada wymowę. 丩 przedstawiał pierwotnie dwa połączone sznurki.
Fonetyka: w pinyinie brzmi jak polskie ć (jak w „ciocia”), ale bez przydechu i łagodniej, prawie jak dź – nigdy jak polskie j. Wymawia się je, unosząc grzbiet języka. Wskazówka: czubek języka spoczywa za dolnymi zębami, jak przy polskim ć. brzmi mniej więcej jak polskie „jał” (i + ao wymówione jednym ciągiem).
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 口 usta; 丩 dwa połączone sznurki.
Etymologia: 叫 to znak złożony z komponentu „usta” 口, który przedstawia dźwięki lub mówienie, oraz z części fonetycznej 丩 (), która podpowiada wymowę. 丩 przedstawiał pierwotnie dwa połączone sznurki.
Ewolucja znaku:
| Brązy | Pismo pieczęciowe | Pismo urzędnicze | Pismo standardowe |
|---|---|---|---|
| 叫 | 叫 | 叫 | 叫 |
什 : samodzielnie nie ma znaczenia. 什么 : co?
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 亻 człowiek; 十 dziesięć.
Etymologia: 什 lub to znak złożony z klucza i części fonetycznej. Tworzą go klucz „człowiek” 亻 (wariant znaku 人, „człowiek”) po lewej stronie oraz część fonetyczna 十 (, „dziesięć”) po prawej. Pierwotnie 什 oznaczał oddział dziesięciu żołnierzy.
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 亻 człowiek; 十 dziesięć.
Etymologia: 什 lub to znak złożony z klucza i części fonetycznej. Tworzą go klucz „człowiek” 亻 (wariant znaku 人, „człowiek”) po lewej stronie oraz część fonetyczna 十 (, „dziesięć”) po prawej. Pierwotnie 什 oznaczał oddział dziesięciu żołnierzy.
Ewolucja znaku:
| Brązy | Pismo pieczęciowe | Pismo urzędnicze | Pismo standardowe |
|---|---|---|---|
| 什 | 什 | 什 | 什 |
么 : samodzielnie nie ma znaczenia. 什么 : co?
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 厶 prywatny.
Etymologia: 么 lub to znak uproszczony, używany głównie w słowach pytających, takich jak 什么 („”, „co” lub „jaki”). Jest to uproszczenie znaku tradycyjnego 麼. Znak ten składa się z elementu fonetycznego 麻 („konopie”) oraz z 幺 („bardzo cienka nić”). Znak 麼 znaczył pierwotnie „cienki, drobny”. Dziś znak 么 występuje przede wszystkim w wyrażeniach pytających i w słowach potocznych.
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 厶 prywatny.
Etymologia: 么 lub to znak uproszczony, używany głównie w słowach pytających, takich jak 什么 („”, „co” lub „jaki”). Jest to uproszczenie znaku tradycyjnego 麼. Znak ten składa się z elementu fonetycznego 麻 („konopie”) oraz z 幺 („bardzo cienka nić”). Znak 麼 znaczył pierwotnie „cienki, drobny”. Dziś znak 么 występuje przede wszystkim w wyrażeniach pytających i w słowach potocznych.
Ewolucja znaku:
| Brązy | Pismo pieczęciowe | Pismo urzędnicze | Pismo standardowe | Uproszczony |
|---|---|---|---|---|
| 麻 幺 | 麻 幺 | 麻 幺 | 么 | 么 |
Słownictwo:
- 什么 : co; jaki
谁 : kto?
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 讠 mowa; 隹 ptak o krótkim ogonie.
Etymologia: 谁 (lub ) to uproszczona forma znaku 誰. Składa się z klucza „mowa” 讠 (uproszczenie znaku 言, który znaczy „mowa” lub „język”), wskazującego na związek z komunikacją lub pytaniami, oraz z części fonetycznej 隹 , która przedstawia ptaka o krótkim ogonie i pełni tu funkcję komponentu fonetycznego.
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 讠 mowa; 隹 ptak o krótkim ogonie.
Etymologia: 谁 (lub ) to uproszczona forma znaku 誰. Składa się z klucza „mowa” 讠 (uproszczenie znaku 言, który znaczy „mowa” lub „język”), wskazującego na związek z komunikacją lub pytaniami, oraz z części fonetycznej 隹 , która przedstawia ptaka o krótkim ogonie i pełni tu funkcję komponentu fonetycznego.
Ewolucja znaku:
| Kości wróżebne | Brązy | Pismo pieczęciowe | Pismo urzędnicze | Pismo standardowe | Uproszczony |
|---|---|---|---|---|---|
| 隹 | 谁 | 谁 | 谁 | 谁 | 谁 |
老 : być starym, stary
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 耂 nakrycie głowy; 匕 łyżka.
Etymologia: 老 to piktogram przedstawiający starszą osobę o długich włosach, pochyloną i wspartą na lasce.
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 耂 nakrycie głowy; 匕 łyżka.
Etymologia: 老 to piktogram przedstawiający starszą osobę o długich włosach, pochyloną i wspartą na lasce.
Ewolucja znaku:
| Kości wróżebne | Brązy | Pismo pieczęciowe | Pismo urzędnicze | Pismo standardowe |
|---|---|---|---|---|
| 老 | 老 | 老 | 老 | 老 |
师 : (mistrz), nie występuje samodzielnie. „Mistrz” to po chińsku 师父
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 刂 nóż (pionowy wariant znaku 刀); 一 jeden; 巾 tkanina, szal, turban.
Etymologia: 师 to ideogram. Jest to uproszczenie znaku 師, który składa się z dwóch elementów: po lewej komponent 𠂤, przedstawiający niewielkie wzgórze; po prawej 帀 , który znaczył „okrążać”. Pierwotny znak oznaczał oddział żołnierzy obchodzących obóz dookoła. W szerszym znaczeniu 师 zaczął oznaczać mistrza lub nauczyciela – autorytet w określonej dziedzinie.
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 刂 nóż (pionowy wariant znaku 刀); 一 jeden; 巾 tkanina, szal, turban.
Etymologia: 师 to ideogram. Jest to uproszczenie znaku 師, który składa się z dwóch elementów: po lewej komponent 𠂤, przedstawiający niewielkie wzgórze; po prawej 帀 , który znaczył „okrążać”. Pierwotny znak oznaczał oddział żołnierzy obchodzących obóz dookoła. W szerszym znaczeniu 师 zaczął oznaczać mistrza lub nauczyciela – autorytet w określonej dziedzinie.
Ewolucja znaku:
| Kości wróżebne | Brązy | Pismo pieczęciowe | Pismo urzędnicze | Pismo standardowe | Uproszczony |
|---|---|---|---|---|---|
| 師 | 师 | 师 | 师 | 师 | 师 |
Słownictwo:
- 老师 : nauczyciel
同 : taki sam, podobny
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 冂 odwrócone pudełko; 一 jeden; 口 usta.
Etymologia: 同 to ideogram. Składa się z dwóch elementów: u góry komponent 凡 („wszyscy, razem”), a w środku znak 口 , który znaczy „usta” lub „otwór”. Razem przywołują obraz wielu osób zjednoczonych jednym głosem. W szerszym znaczeniu 同 zaczął oznaczać „razem”, „taki sam” lub „podobny”.
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 冂 odwrócone pudełko; 一 jeden; 口 usta.
Etymologia: 同 to ideogram. Składa się z dwóch elementów: u góry komponent 凡 („wszyscy, razem”), a w środku znak 口 , który znaczy „usta” lub „otwór”. Razem przywołują obraz wielu osób zjednoczonych jednym głosem. W szerszym znaczeniu 同 zaczął oznaczać „razem”, „taki sam” lub „podobny”.
Ewolucja znaku:
| Kości wróżebne | Brązy | Pismo pieczęciowe | Pismo urzędnicze | Pismo standardowe |
|---|---|---|---|---|
| 同 | 同 | 同 | 同 | 同 |
学 : uczyć się
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: ⺍ mały; 冖 dach; 子 dziecko.
Etymologia: 学 to ideogram. Znak tradycyjny 學 daje klucz do zrozumienia jego budowy. Tworzą go dwie ręce 臼 otaczające pałeczki do liczenia 爻, dach 冖 oraz dziecko 子 . Cały znak przywołuje obraz dzieci pod dachem – miejsca przeznaczonego do nauki. Forma uproszczona 学 zachowuje tę symbolikę: upraszcza dach i pomija niektóre kreski.
Fonetyka: w pinyinie to polskie ś (jak w „siano”) – odpowiednik niemal dokładny. Wymawia się je, unosząc grzbiet języka. Wskazówka: czubek języka spoczywa za dolnymi zębami, jak przy polskim ś. wymawia się jak „üe”: najpierw ü (powiedz i, zaokrąglając wargi jak do u), potem krótkie e. Po x litera u oznacza zawsze ü.
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: ⺍ mały; 冖 dach; 子 dziecko.
Etymologia: 学 to ideogram. Znak tradycyjny 學 daje klucz do zrozumienia jego budowy. Tworzą go dwie ręce 臼 otaczające pałeczki do liczenia 爻, dach 冖 oraz dziecko 子 . Cały znak przywołuje obraz dzieci pod dachem – miejsca przeznaczonego do nauki. Forma uproszczona 学 zachowuje tę symbolikę: upraszcza dach i pomija niektóre kreski.
Ewolucja znaku:
| Kości wróżebne | Brązy | Pismo pieczęciowe | Pismo urzędnicze | Pismo standardowe | Uproszczony |
|---|---|---|---|---|---|
| 學 | 学 | 学 | 学 | 学 | 学 |
Słownictwo:
- 同学 : kolega (koleżanka) z klasy / forma zwracania się do ucznia
- 学生 : uczeń, uczennica; student, studentka
请 : zapraszać; proszę (uprzejma prośba)
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 讠 mowa; 青 niebieskozielony.
Etymologia: 请 to ideofonogram (znak fonetyczno-semantyczny). Tworzy go komponent 讠 „mowa”, który wnosi ideę zaproszenia, oraz komponent fonetyczny 青 („niebieskozielony”).
Fonetyka: w pinyinie to polskie ć (jak w „ciocia”), ale z silnym wydechem (spółgłoska przydechowa). Wymawia się je, unosząc grzbiet języka. Wskazówka: czubek języka spoczywa za dolnymi zębami, jak przy polskim ć. Uwaga: q nie ma nic wspólnego z polskim k ani „kw”. brzmi jak polskie „in” z tylnym, gardłowym n (jak n w słowie „bank”); końcowe nie wybrzmiewa osobno – tył języka zostaje przyciśnięty do podniebienia.
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 讠 mowa; 青 niebieskozielony.
Etymologia: 请 to ideofonogram (znak fonetyczno-semantyczny). Tworzy go komponent 讠 „mowa”, który wnosi ideę zaproszenia, oraz komponent fonetyczny 青 („niebieskozielony”).
Ewolucja znaku:
| Brązy | Pismo pieczęciowe | Pismo urzędnicze | Pismo standardowe | Uproszczony |
|---|---|---|---|---|
| 请 | 请 | 请 | 请 | 请 |
问 : pytać; pytanie
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 门 brama; 口 usta.
Etymologia: 问 (uproszczona forma znaku 問) składa się z 门 („brama”) i 口 („usta”). Pierwotnie przedstawiał pytanie zadawane u wejścia do domu. W szerszym znaczeniu przyjął znaczenia „pytać”, „wypytywać”.
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 门 brama; 口 usta.
Etymologia: 问 (uproszczona forma znaku 問) składa się z 门 („brama”) i 口 („usta”). Pierwotnie przedstawiał pytanie zadawane u wejścia do domu. W szerszym znaczeniu przyjął znaczenia „pytać”, „wypytywać”.
Ewolucja znaku:
| Brązy | Pismo pieczęciowe | Pismo urzędnicze | Pismo standardowe |
|---|---|---|---|
| 问 | 问 | 问 | 问 |
Słownictwo:
- 请问 : czy mogę zapytać; przepraszam (zwracając się z pytaniem)
名 : (imię)
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 夕 zmierzch; 口 usta.
Etymologia: 名 składa się z dwóch części: u dołu komponent „usta” 口, kojarzony z mową lub mówieniem, a u góry część 夕, która przedstawiała księżyc lub noc, a dziś oznacza zmierzch. W dawnych Chinach imię nadawano często podczas ceremonii o zmierzchu – stąd związek z nocą. Znak symbolizuje więc nadawanie komuś imienia w uroczystym lub obrzędowym kontekście.
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 夕 zmierzch; 口 usta.
Etymologia: 名 składa się z dwóch części: u dołu komponent „usta” 口, kojarzony z mową lub mówieniem, a u góry część 夕, która przedstawiała księżyc lub noc, a dziś oznacza zmierzch. W dawnych Chinach imię nadawano często podczas ceremonii o zmierzchu – stąd związek z nocą. Znak symbolizuje więc nadawanie komuś imienia w uroczystym lub obrzędowym kontekście.
Ewolucja znaku:
| Kości wróżebne | Brązy | Pismo pieczęciowe | Pismo urzędnicze | Pismo standardowe |
|---|---|---|---|---|
| 名 | 名 | 名 | 名 | 名 |
字 : znak (pisany)
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 宀 dach; 子 dziecko.
Etymologia: 字 składa się z dwóch elementów: u góry dach 宀, który przedstawia schronienie lub dom, a pod nim komponent fonetyczny 子 , który znaczy „dziecko”. W dawnej kulturze chińskiej dzieci uczono pisania tradycyjnie w domu. Tak więc 字 przywołuje ideę znaku pisanego, związaną z nauczaniem dzieci pod dachem.
Fonetyka: w pinyinie brzmi jak polskie c (jak w „co”), ale bez przydechu – nigdy jak polskie dźwięczne z. Całe zi brzmi niemal jak polskie „cy”. Samogłoska w pinyinie brzmi jak polskie y (a nie jak i), gdy występuje po .
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 宀 dach; 子 dziecko.
Etymologia: 字 składa się z dwóch elementów: u góry dach 宀, który przedstawia schronienie lub dom, a pod nim komponent fonetyczny 子 , który znaczy „dziecko”. W dawnej kulturze chińskiej dzieci uczono pisania tradycyjnie w domu. Tak więc 字 przywołuje ideę znaku pisanego, związaną z nauczaniem dzieci pod dachem.
Ewolucja znaku:
| Brązy | Pismo pieczęciowe | Pismo urzędnicze | Pismo standardowe |
|---|---|---|---|
| 字 | 字 | 字 | 字 |
Słownictwo:
- 名字 : imię
明 : (światło, jasność; nazwa dynastii Ming, 1368–1644)
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 日 słońce; 月 księżyc.
Etymologia: 明 to ideogram. Składa się z dwóch elementów: 日 („słońce”) po lewej i 月 („księżyc”) po prawej. Połączenie słońca i księżyca symbolizuje jasność i oświecenie, bo słońce świeci w dzień, a księżyc w nocy. 明 oznacza więc światło, wiedzę, a w szerszym znaczeniu zrozumienie lub przenikliwość.
Pisanie znaku:
Komponenty graficzne: 日 słońce; 月 księżyc.
Etymologia: 明 to ideogram. Składa się z dwóch elementów: 日 („słońce”) po lewej i 月 („księżyc”) po prawej. Połączenie słońca i księżyca symbolizuje jasność i oświecenie, bo słońce świeci w dzień, a księżyc w nocy. 明 oznacza więc światło, wiedzę, a w szerszym znaczeniu zrozumienie lub przenikliwość.
Ewolucja znaku:
| Kości wróżebne | Brązy | Pismo pieczęciowe | Pismo urzędnicze | Pismo standardowe |
|---|---|---|---|---|
| 明 | 明 | 明 | 明 | 明 |
月 : miesiąc / (księżyc)
Pisanie znaku:
Komponent: 月 jest komponentem o znaczeniu „księżyc”.
Etymologia: 月 to pierwotny piktogram przedstawiający sierp księżyca. Znak symbolizuje zarówno ciało niebieskie, jak i pojęcie miesiąca, związane z cyklem księżycowym.
Fonetyka: przed nie brzmi jak polskie j: całe yue wymawia się jak „üe” – najpierw ü (powiedz i, zaokrąglając wargi jak do u), potem krótkie e.
Pisanie znaku:
Komponent: 月 jest komponentem o znaczeniu „księżyc”.
Etymologia: 月 to pierwotny piktogram przedstawiający sierp księżyca. Znak symbolizuje zarówno ciało niebieskie, jak i pojęcie miesiąca, związane z cyklem księżycowym.
Ewolucja znaku:
| Kości wróżebne | Brązy | Pismo pieczęciowe | Pismo urzędnicze | Pismo standardowe |
|---|---|---|---|---|
| 月 | 月 | 月 | 月 | 月 |
Słownictwo:
- 月月 : imię używane w tej lekcji