Nauka chińskiego: pisanie znaków z lekcji 9

Wybierz sposób prezentacji kolejności kresek:

日 rì: słońce; dzień (w dacie)

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 日 jest komponentem graficznym.
Etymologia: 日 rì to archaiczny piktogram przedstawiający słońce. Pierwotnie ukazywał tarczę słoneczną z punktem pośrodku ⊙, a z czasem przybrał formę kwadratu z kreską poziomą – ze względu na czytelność i stylizację. Znak ten symbolizuje zarówno słońce jako ciało niebieskie, jak i pojęcie dnia, podstawę cykli czasowych w kulturze chińskiej.

Ewolucja znaku:

Kości wróżebne Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
日 日 日 日 日
天 tiān: dzień (czas trwania); niebo

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 一 jeden; 大 duży.
Etymologia: 天 tiān to dawny piktogram przedstawiający człowieka stojącego pod rozległym niebem, co symbolizuje bezmiar nieba. Pierwotnie znak ukazywał stylizowaną ludzką głowę (大, „duży”), nad którą znajduje się kreska pozioma (一), przywołująca sklepienie niebieskie. Dziś oznacza niebo, dzień (czas trwania) lub pojęcia abstrakcyjne, takie jak boskość (np. 天意, „wola Nieba”) i natura (np. 天然, „naturalny”).

Ewolucja znaku:

Kości wróżebne Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
天 天 天 天 天
Objaśnienie: 日 i 天
  • 日 rì oznacza dzień w dacie (np. 三月五日 „5 marca”). 天 tiān oznacza dzień jako odcinek czasu (np. 三天 „trzy dni”). Po polsku w obu przypadkach mówimy „dzień”, ale chiński je rozróżnia – nie myl ich!
年 nián: rok

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 年 jest komponentem graficznym.
Etymologia: 年 nián to dawny piktogram przedstawiający człowieka niosącego snop zboża, co symbolizuje coroczne żniwa. Znak łączy ideę cyklu rolniczego z ideą czasu i dziś oznacza rok.

Ewolucja znaku:

Kości wróżebne Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
年 年 年 年 年
Słownictwo:
  • 去年 qùnián: zeszły rok
  • 明年 míngnián: przyszły rok
今 jīn: (obecny, teraźniejszy)

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 人 człowiek; 一 jeden (wariant graficzny).
Etymologia: 今 jīn to dawny piktogram, który pierwotnie przedstawiał pokrywkę lub symboliczne zamknięcie, a z czasem zaczął wyrażać ideę teraźniejszości (tego, co „przykrywa” przeszłość).

Ewolucja znaku:

Kości wróżebne Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
今 今 今 今 今
Słownictwo:
  • 今年 jīnnián: ten rok
  • 今天 jīntiān: dzisiaj
号 hào: numer; dzień miesiąca (w mowie)

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 口 usta; 丂 wydech.
Etymologia: Znak tradycyjny 號 hào składa się z tygrysa 虎 hǔ, z ust 口 i z komponentu fonetycznego 丂 kǎo. Pierwotnie przedstawiał potężny ryk, przywołujący głos tygrysa. Współczesna forma uproszczona 号 zachowuje tylko lewą część znaku, bez komponentu „tygrys”. W szerszym znaczeniu znak zaczął oznaczać „numer”, „nazwę” i „znak rozpoznawczy”.

Ewolucja znaku:

Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe Uproszczony
号 号 号 号
半 bàn: pół, połowa

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 八 osiem; 牛 wół.
Etymologia: 半 bàn to znak złożony z 八 (bā, „osiem”, co symbolizuje podział) i z 牛 (niú, „wół”). Pierwotnie przedstawiał podział wołu na dwie równe części – stąd znaczenie „połowa”.

Ewolucja znaku:

Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
半 半 半 半
时 shí: (czas, chwila)

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 日 słońce; 寸 kciuk.
Etymologia: 时 shí to uproszczona forma znaku 時, złożonego z 日 rì „słońce” i z 寺 sì „świątynia”, który jest komponentem fonetycznym. Pierwotnie 時 symbolizował pory roku lub cykle słoneczne. Forma uproszczona 时 zastępuje 寺 znakiem 寸 cùn „kciuk” (w znaczeniu miary), zachowując ideę mierzonego czasu.

Ewolucja znaku:

Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
时 时 时 时
候 hòu: (okres, chwila; czekać)

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 亻 człowiek; 矢 strzała.
Etymologia: 候 hòu to znak złożony z 亻 (rén, „człowiek”) i z 侯 (hóu, „markiz”). Pierwotnie symbolizował polowanie z zasadzki 侯, a z czasem nabrał znaczenia „czekać”, a potem „chwila”.

Ewolucja znaku:

Kości wróżebne Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
侯 候 候 候 候
Słownictwo:
  • 时候 shíhou: czas, moment. Zwróć uwagę, że hòu traci ton w tym słowie.
在 zài: znajdować się (gdzieś), być w / na

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 才 cái talent; 土 ziemia.
Etymologia: 在 zài to znak złożony z 土 tǔ (ziemia) na dole i z 才 cái (talent) u góry. Pierwotnie 才 symbolizował młody pęd wyłaniający się z ziemi; w połączeniu z 土 miał przywoływać obecność lub istnienie w konkretnym miejscu. Z czasem znak zaczął wyrażać położenie („być gdzieś”) i stan („istnieć”), co odzwierciedla związek między żywicielką ziemią a ideą trwałości.

Ewolucja znaku:

Kości wróżebne Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
在 在 在 在 在
看 kàn: patrzeć, oglądać; widzieć

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 手 ręka; 目 oko.
Etymologia: 看 kàn to ideogram złożony z 手 shǒu „ręka”, który znajduje się nad 目 mù „oko”. Całość symbolizuje dłoń osłaniającą oczy, by patrzeć w dal.

Ewolucja znaku:

Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
看 看 看 看
读 dú: czytać; uczyć się

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 讠 mowa; 卖 sprzedawać.
Etymologia: 读 dú (uproszczona forma znaku 讀) składa się z 讠 yán (mowa, uproszczona forma znaku 言) i z 卖 mài (sprzedawać). Pierwotnie przedstawiał czytanie na głos, tak jak głośno zachwala się towar na targu.

Ewolucja znaku:

Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe Uproszczony
读 读 读 读 读
Słownictwo:
  • 读书 dúshū: studiować, uczyć się (dosłownie „czytać książki”)
去 qù: iść, jechać (tam); odchodzić

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 土 ziemia; 厶 prywatny.
Etymologia: 去 qù to ideogram, który pierwotnie przedstawiał człowieka opuszczającego swoje domostwo; symbolizuje ideę odchodzenia lub opuszczania.

Ewolucja znaku:

Kości wróżebne Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
去 去 去 去 去
来 lái: przychodzić, przyjeżdżać (tutaj)

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 来 jest komponentem graficznym.
Etymologia: 来 lái to zapożyczenie fonetyczne piktogramu, który pierwotnie przedstawiał kłos pszenicy lub drzewo z owocami. Znak tradycyjny 來 dobrze oddaje ten roślinny kształt. Zapożyczono go do zapisu znaczenia „przychodzić” ze względu na jego wymowę.

Ewolucja znaku:

Kości wróżebne Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe Uproszczony
來 来 来 来 来 来
回 huí: wracać

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 囗 ogrodzenie, granica; 口 usta.
Etymologia: 回 huí to dawny piktogram przedstawiający spiralę lub ruch po okręgu, co symbolizuje ideę powrotu i powtarzania. Dwa wpisane w siebie kwadraty wizualnie przywołują ten ruch obrotowy lub ruch tam i z powrotem.

Ewolucja znaku:

Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
回 回 回 回
Słownictwo:
  • 回去 huíqù: wracać (tam, oddalając się od mówiącego)
  • 回来 huílai: wracać (tutaj, zbliżając się do mówiącego)