Nauka chińskiego: pisanie znaków z lekcji 6

Wybierz sposób prezentacji kolejności kresek:

家 jiā: rodzina, dom, ognisko domowe

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 宀 dach; 豕 świnia, wieprz.
Etymologia: 家 jiā to piktogram złożony z komponentów 宀 „dach” i 豕 shǐ „świnia”, symbolizujący dawne domostwa, w których ludzie mieszkali nad zwierzętami domowymi.

Ewolucja znaku:

Kości wróżebne Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
家 家 家 家 家
口 kǒu: (usta) / klasyfikator (członkowie rodziny)

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 口.
Etymologia: 口 kǒu to pierwotny piktogram przedstawiający otwarte usta.

Ewolucja znaku:

Kości wróżebne Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
口 口 口 口 口
有 yǒu: mieć

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 𠂇 lewa ręka; 月 księżyc / mięso.
Etymologia: 有 yǒu to dawny ideogram przedstawiający rękę trzymającą kawałek mięsa. Znak łączy 𠂇 (wariant znaku 手, ręka) oraz 月 (pierwotnie 肉, mięso), co symbolizuje posiadanie materialne. Z czasem zaczął wyrażać istnienie (jest / są...) oraz posiadanie abstrakcyjne (mieć). Znak „mięso” 肉 ròu jako komponent zlał się graficznie z „księżycem” 月 i tak zapisuje się go w złożeniach.

Ewolucja znaku:

Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
有 有 有 有
Słownictwo:
  • 没有 méiyǒu: nie mieć
个 gè: klasyfikator dla ludzi / klasyfikator ogólny (szczegóły w części „Gramatyka”)

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 人 człowiek.
Etymologia: 个 gè to dawna uproszczona forma znaku 個. Pierwotnie przedstawiał odcinek bambusa lub pojedynczą jednostkę. Dziś służy przede wszystkim jako klasyfikator ogólny (uniwersalny).

Ewolucja znaku:

Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
个 个 个 个
两 liǎng: dwa (przed klasyfikatorem – przy godzinach i ilościach; szczegóły w części „Gramatyka”)

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 一 jeden; 冂 odwrócone pudełko; 人 człowiek.
Etymologia: 两 liǎng to uproszczona forma znaku 兩, który pierwotnie przedstawiał wagę, a później służył jako jednostka miary (50 gramów).

Ewolucja znaku:

Kości wróżebne Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
兩 两 两 两 两
和 hé: i (spójnik)

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 禾 zboże; 口 usta.
Etymologia: 和 hé to znak złożony z 禾 hé („zboże”) i z 口 kǒu („usta”). Pierwotnie symbolizował harmonię poprzez obraz pola zboża (禾) żywiącego wspólnotę (口), a z czasem zaczął wyrażać pojęcia pokoju, równowagi i zgody (np. 和平 hépíng, „pokój”; 和谐 héxié, „harmonia”).

Ewolucja znaku:

Kości wróżebne Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
禾口 和 和 和 和
爸 bà: (tata)

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 父 ojciec; 巴 nie jest komponentem graficznym, lecz elementem fonetycznym (ba). Jako komponent 巴 bywa często nazywany wężem boa.
Etymologia: 爸 bà to znak złożony z 父 fù („ojciec”) oraz z komponentu fonetycznego 巴 bā. Pierwotnie było to potoczne i czułe określenie ojca, łączące znaczenie „pokrewieństwa po ojcu” (父) ze wskazówką dźwiękową (巴).

Ewolucja znaku:

Kości wróżebne Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
父巴 爸 爸 爸 爸
妈 mā: (mama)

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 女 kobieta; 马 koń.
Etymologia: 妈 mā to uproszczona forma znaku 媽, ideofonogramu (znaku fonetyczno-semantycznego) złożonego z 女 (nǚ, „kobieta”, komponent semantyczny) oraz z 馬 (mǎ, „koń”, komponent fonetyczny). Znak łączy ideę postaci kobiecej (matki) z wymową „ma”, którą wnosi 马. Z czasem zaczął oznaczać konkretnie matkę i często bywa używany czule.

Ewolucja znaku:

Kości wróżebne Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Tradycyjny Uproszczony
女馬 妈 妈 妈 妈
Słownictwo:
  • 爸爸 bàba: tata. Zwróć uwagę, że druga sylaba bà traci ton w tym słowie.
  • 妈妈 māma: mama. Zwróć uwagę, że druga sylaba mā traci ton w tym słowie.
子 zǐ: (syn) / przyrostek

Pisanie znaku:

子 jest komponentem graficznym.
Etymologia: 子 zǐ to archaiczny piktogram przedstawiający niemowlę w powijakach, z dużą głową i uniesionymi rękami.

Ewolucja znaku:

Kości wróżebne Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
子 子 子 子 子
儿 ér: (syn) / przyrostek
Pisanie znaku:

Komponenty: 儿 jest komponentem graficznym.
Etymologia: 儿 ér to uproszczona forma znaku tradycyjnego 兒. Pierwotnie 兒 przedstawiał dziecko o dużej głowie z dobrze widocznym ciemiączkiem i składał się z 臼 („moździerz” – pierwotnie przywołujący głowę z ciemiączkiem) oraz z 儿 („człowiek, syn”). Współczesna forma uproszczona 儿, przyjęta w latach 50. XX wieku, zachowuje jedynie komponent „człowiek, syn” (儿). Dziś znak ten oznacza syna, ale służy też jako przyrostek w takich słowach jak 哪儿 („gdzie?”).

Ewolucja znaku:

Kości wróżebne Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe Uproszczony
兒 儿 儿 儿 儿 儿
Słownictwo:
  • 儿子 érzi: syn. Zwróć uwagę, że zǐ traci ton w tym słowie.
  • 女儿 nǚ'ér: córka (a nie „dziewczyna”).
孩 hái: dziecko

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 子 dziecko; 亥 hài 12. gałąź ziemska.
Etymologia: 孩 hái to ideofonogram złożony z komponentu „dziecko” 子 zǐ i z komponentu fonetycznego 亥 hài (12. gałąź ziemska). W tekstach klasycznych znak oznacza konkretnie małe, śmiejące się dziecko.

Ewolucja znaku:

Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
孩 孩 孩 孩
Słownictwo:

孩子 háizi: dziecko. Zwróć uwagę, że zǐ traci ton w tym słowie.

哥 gē: (starszy brat)

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 可 kě móc.
Etymologia: 哥 gē to znak złożony z dwóch 可 kě („móc”) ustawionych jeden nad drugim. To fonetyczne podwojenie pierwotnie oddawało potoczne określenie starszego brata, dziś wyrażane słowem 哥哥 gēge. Znak wyraża też relacje szacunku i koleżeństwa, jak w 大哥 dàgē („starszy brat” lub „szanowany przywódca”).

Ewolucja znaku:

Kości wróżebne Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
可 哥 哥 哥 哥
姐 jiě: starsza siostra

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 女 kobieta; 且 element fonetyczny qiě.
Etymologia: 姐 jiě składa się z dwóch elementów: klucza „kobieta” 女 po lewej, który wskazuje, że znak wiąże się z płcią żeńską, oraz części fonetycznej 且 qiě, która podpowiada wymowę. Pierwotnie 且 qiě przedstawiał lingam (symbol falliczny) 且.

Ewolucja znaku:

Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
姐 姐 姐 姐
弟 dì: (młodszy brat)

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 弓 łuk.
Etymologia: 弟 dì wywodzi się z dawnego znaku przedstawiającego sznur owinięty wokół słupa, co wskazuje, że wiązanie słupów sznurem, zwój po zwoju, odbywa się w należytym porządku. Pierwotne znaczenie to „kolejność”. Później zapożyczono go fonetycznie na oznaczenie młodszego brata.

Ewolucja znaku:

Kości wróżebne Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
弟 弟 弟 弟 弟
妹 mèi: (młodsza siostra)

Pisanie znaku:

Komponenty graficzne: 女 kobieta; 未 wèi jeszcze nie.
Etymologia: 妹 mèi to ideofonogram złożony z 女 nǚ „kobieta” i z komponentu fonetycznego 未 wèi („jeszcze nie”). Oznacza konkretnie młodszą siostrę.

Ewolucja znaku:

Kości wróżebne Brązy Pismo pieczęciowe Pismo urzędnicze Pismo standardowe
妹 妹 妹 妹 妹
Słownictwo:
  • 哥哥 gēge: starszy brat. Zwróć uwagę, że druga sylaba gē traci ton w tym słowie.
  • 姐姐 jiějie: starsza siostra. Zwróć uwagę, że druga sylaba jiě traci ton w tym słowie.
  • 弟弟 dìdi: młodszy brat. Zwróć uwagę, że druga sylaba dì traci ton w tym słowie.
  • 妹妹 mèimei: młodsza siostra. Zwróć uwagę, że druga sylaba mèi traci ton w tym słowie.
  • 家人 jiārén: członkowie rodziny, bliscy.