Znaki 4

一 yī: jeden

Pisanie znaku:

Etymologia: 一 yī to pierwotny piktogram przedstawiający jedną poziomą linię, symbolizujący liczbę jeden lub ideę jedności. To jeden z najstarszych i najbardziej podstawowych znaków chińskich, odzwierciedlający prostotę i uniwersalność pojęcia jedności. W filozofii chińskiej 一 uosabia także absolutny początek (jak w 道生一, „Dao rodzi Jedno”) oraz pierwotną harmonię.

二 èr: dwa

Pisanie znaku:

Etymologia: 二 èr to pierwotny piktogram przedstawiający dwie równoległe poziome linie, symbolizujący liczbę dwa. Znak ten uosabia dwoistość, równowagę i komplementarność – pojęcia podstawowe dla myśli chińskiej (jak yin i yang).

三 sān: trzy

Pisanie znaku:

Etymologia: 三 sān to pierwotny piktogram przedstawiający trzy równoległe poziome linie, symbolizujący liczbę trzy. Znak ten wyraża ideę mnogości i harmonii trójdzielnej, kluczową w takich pojęciach jak 天地人 (Niebo, Ziemia, Człowiek).

四 sì: cztery

Pisanie znaku:

Komponenty: 囗 ogrodzenie, granica; 儿 syn.
Etymologia: 四 sì to znak o innym pochodzeniu niż liczebniki 一, 二 i 三. W piśmie na kościach wróżebnych zapisywano go początkowo jako cztery poziome kreski 亖 – później przybrał formę przedstawiającą usta wydmuchujące powietrze, co przypomina wymowę tego znaku.

五 wǔ: pięć

Pisanie znaku:

Etymologia: 五 wǔ to dawny piktogram przedstawiający skrzyżowaną strukturę lub symbol kosmologiczny. Pierwotnie przedstawiał dwie skrzyżowane linie (㐅) wewnątrz ramy, symbolizujące cztery strony świata oraz środek, co dawało liczbę pięć.

六 liù: sześć

Pisanie znaku:

Komponenty: 亠 pokrywka; 八 osiem.
Etymologia: 六 liù to fonetyczne zapożyczenie znaku, którego pochodzenie wiąże się z konstrukcją dachu lub schronieniem. Początkowo przedstawiał stylizowany rysunek domu z dachem (宀) i podporami, a z czasem przekształcił się w abstrakcyjną formę symbolizującą liczbę sześć.

七 qī: siedem

Pisanie znaku:

Etymologia: 七 qī to dawny piktogram przedstawiający oznaczenie w kształcie krzyża, symbolizujący liczbę siedem. Pierwotnie przedstawiał nacięcie w kształcie krzyża (十), ale z czasem zmienił kształt – dodano zakrzywioną kreskę, by nie mylił się ze znakiem 十 (dziesięć).

八 bā: osiem

Pisanie znaku:

Etymologia: 八 bā to pierwotny piktogram przedstawiający dwie rozchodzące się kreski, symbolizujący pierwotnie rozdzielenie lub podział. Później znak ten powiązano z liczbą osiem, prawdopodobnie na zasadzie zapożyczenia fonetycznego lub skojarzenia symbolicznego.

九 jiǔ: dziewięć

Pisanie znaku:

Etymologia: 九 jiǔ to dawny piktogram przedstawiający zgięty łokieć lub zakrzywiony kształt. Znak ten symbolizował pierwotnie gest liczenia na palcach, a później powiązano go z liczbą dziewięć, uważaną w kulturze chińskiej za liczbę pełną i świętą (np. 九天, dziewięć niebios; 九州, dziewięć mitycznych prowincji). Wyraża dopełnienie i cykliczną nieskończoność.

十 shí: dziesięć

Pisanie znaku:

Etymologia: 十 shí to pierwotny piktogram przedstawiający prosty krzyż, symbolizujący liczbę dziesięć. Pierwotnie przywoływał pełny zbiór (jak dziesięć palców u rąk).

零 líng: zero. Zero można też zapisać tak: 〇.

Pisanie znaku:

Komponenty: 雨 deszcz; 令 lìng „wydawać rozkaz”.
Etymologia: 零 líng to znak fonetyczno-semantyczny złożony z komponentu „deszcz” 雨 yǔ i z komponentu fonetycznego 令 lìng „wydawać rozkaz”. Pierwotnie 零 oznaczał rosę lub drobny deszcz, co przywołuje obraz rozproszonych kropel. W szerszym znaczeniu zaczął oznaczać zero (w matematyce) lub drobną cząstkę, symbolizując brak lub coś nieskończenie małego.

多 duō: być licznym / ile? jak bardzo? (przed czasownikiem przymiotnikowym, czyli przymiotnikiem w funkcji orzeczenia)

Pisanie znaku:

Komponent: 夕 zmierzch.
Etymologia: 多 duō to znak złożony z dwóch elementów 夕 xī (zmierzch), co symbolizuje nagromadzenie nocy i tym samym ideę mnogości. Pierwotnie wyrażał powtarzanie lub obfitość, a z czasem nabrał współczesnego znaczenia „dużo”, „liczny” lub „nadmierny”.

大 dà: być dużym, obszernym / być starszym (o wieku)

Pisanie znaku:

Komponent: 大 jest komponentem graficznym.
Etymologia: 大 dà to pierwotny piktogram przedstawiający stojącego człowieka z rozpostartymi rękami i nogami, symbolizujący ideę wielkości lub wyższości.

小 xiǎo: być małym

Pisanie znaku:

Komponent: 小 jest komponentem graficznym.
Etymologia: 小 xiǎo to piktogram przedstawiający trzy małe ziarenka piasku lub ryżu, symbolizujące ideę małości.

岁 suì: rok (życia); lat

Pisanie znaku:

Komponenty: 山 góra; 夕 zmierzch.
Etymologia: 岁 suì to uproszczona forma znaku tradycyjnego 歲. Pierwotnie 歲 przedstawiał obrzęd żniwny lub ceremonialny topór (戉), związany z rocznym cyklem rolniczym. Forma uproszczona 岁 zachowuje częściowo strukturę znaku 歲 dzięki połączeniu 山 (góra) i 夕 (wieczór), choć to uproszczenie ma głównie charakter graficzny. Dziś znak ten oznacza lata życia.

几 jǐ: ile? (o niewielką liczbę)

Pisanie znaku:

Komponent: 几 jest komponentem graficznym o znaczeniu „niski stolik / stolik do herbaty”.
Etymologia: 几 jī to dawny piktogram przedstawiający mały niski stolik na dwóch lub więcej nogach. Znak ten symbolizował pierwotnie użyteczny mebel, a później nabrał znaczeń abstrakcyjnych, takich jak prawie lub kilka (np. 幾, tradycyjna forma znaku 几 w znaczeniu „ile”).

中 zhōng: (środek)

Pisanie znaku:

Komponenty: 口 usta; 丨 kreska pionowa.
Etymologia: 中 zhōng to ideogram przedstawiający sztandar wojenny, którego środek oznaczono kółkiem 中. Później usunięto proporce i pozostał tylko znak środka na drzewcu.

雪 xuě: śnieg

Pisanie znaku:

Komponenty: 雨 deszcz; 彐 stylizowana ręka.
Etymologia: 雪 xuě to ideofonogram (znak fonetyczno-semantyczny) złożony z klucza „deszcz” 雨 yǔ u góry, wskazującego na zjawisko atmosferyczne, oraz z 彐 u dołu, będącego uproszczeniem dawnego komponentu fonetycznego. Pierwotnie znak przedstawiał śnieg jako rodzaj opadu. Znak ten jest także imieniem bohaterki 白雪 Bái Xuě naszego kursu.