ระดับ 1: ไวยากรณ์ 2

ไวยากรณ์ของบทที่ 2

ทบทวน: ไวยากรณ์จีนค่อนข้างเรียบง่าย ไม่มีเพศ (ชาย/หญิง) ไม่มีพจน์ (เอกพจน์/พหูพจน์) ไม่มีการผันกริยา คำทุกคำคงรูปเดิมเสมอ ด้วยเหตุนี้ตำแหน่งของคำจึงสำคัญมากและเรียงตามลำดับที่มีเหตุผล

ประโยคปฏิเสธในภาษาจีน

การทำให้ประโยคเป็นปฏิเสธ ต้องเติมคำปฏิเสธ 不 bù ไว้หน้าคำกริยา:

我不好。 Wǒ bù hǎo. ฉันไม่สบาย

ข้อควรระวัง

不 bù เป็นคำวิเศษณ์ และ ในภาษาจีนกลาง คำวิเศษณ์วางไว้หน้าคำกริยาเสมอ

เนื่องจากไม่ใช่ประโยคบอกเล่า คำกริยาคุณศัพท์จึงไม่สื่อการเปรียบเทียบ จึงไม่จำเป็นต้องเติมคำวิเศษณ์ 很 hěn

ทบทวนโครงสร้างของประโยคปฏิเสธ:

ประธาน + 不 + กริยา

ตัวอย่างจากบทสนทนา:
我不好！ Wǒ bù hǎo! ฉันไม่สบาย!
我不高兴。 Wǒ bù gāoxìng. ฉันไม่ดีใจ

ข้อสังเกตเรื่องวรรณยุกต์ของ 不

不 ปกติออกเสียงด้วยเสียงที่ 4: bù แต่เมื่อตามด้วยเสียงที่ 4 อีกตัวหนึ่ง จะเปลี่ยนเป็นเสียงที่ 2: bú
ตัวอย่าง: 不客气 ออกเสียงว่า bú kèqi (ไม่ใช่ bù kèqi)

คำเสริมแสดงคำถาม 呢

คำเสริมแสดงคำถาม 呢 ne ใช้ย้อนถามคำถามที่เพิ่งถามไป โดยวางไว้หลังคำหนึ่งคำ (มักเป็นคำสรรพนามหรือคำนาม) เพื่อย้อนคำถามเดิมกลับไปยังคู่สนทนา

ตัวอย่างจากบทสนทนา:
你好吗？ Nǐ hǎo ma? คุณสบายดีไหม?
我很好，你呢？ Wǒ hěn hǎo, nǐ ne? ฉันสบายดี แล้วคุณล่ะ?
我不好。 Wǒ bù hǎo. ฉันไม่สบาย

คำ + 呢

ข้อควรระวัง

呢 ne ไม่วางไว้หลังประโยคที่สมบูรณ์ วางได้เฉพาะหลังคำหนึ่งคำ (คำสรรพนาม คำนาม ฯลฯ) หากวางไว้หลังประโยค จะมีความหมายอื่น (ความหมายว่า "กำลัง...อยู่") ซึ่งจะเรียนอย่างละเอียดในบทต่อ ๆ ไป

你呢？ ✓ แล้วคุณล่ะ?
你好吗呢？ ✗ (ไม่ถูกต้อง)

ตำแหน่งของนามสกุลและคำนำหน้า

ในภาษาจีน เมื่อเรียกใครอย่างสุภาพ จะใช้ นามสกุล ตามด้วย คำนำหน้าซึ่งตรงข้ามกับภาษาไทยที่พูดว่า "คุณสมชาย" (คำนำหน้า + ชื่อ)

นามสกุล + คำนำหน้า

ตัวอย่างจากบทสนทนา:
白女士 Bái nǚshì คุณผู้หญิงไป๋ (ไม่ใช่ "Nǚshì Bái")
李先生 Lǐ xiānsheng คุณผู้ชายหลี่ (ไม่ใช่ "Xiānsheng Lǐ")

คำนำหน้าแสดงความสุภาพที่พบบ่อยที่สุดสองคำคือ:

先生 xiānsheng: คุณผู้ชาย, นาย
女士 nǚshì: คุณผู้หญิง, นาง

ข้อสังเกต

กฎนี้ใช้กับคำนำหน้าที่บอกอาชีพและตำแหน่งด้วย เช่นจะพูดว่า 王老师 Wáng lǎoshī "อาจารย์หวัง" (ซึ่งจะเรียนในบทถัดไป) ในภาษาจีน นามสกุลวางไว้ เป็นอันดับแรกเสมอไม่ว่าจะอยู่หน้าคำนำหน้าแสดงความสุภาพหรือคำนำหน้าบอกอาชีพก็ตาม

การพูดว่ายินดีที่ได้รู้จัก: 很高兴认识你

เพื่อบอกว่ายินดีที่ได้รู้จัก จะใช้คำกริยาคุณศัพท์ 高兴 gāoxìng "ดีใจ" และคำกริยา 认识 rènshi "รู้จัก, ทำความรู้จัก"

มีสองวิธีในการพูด ขึ้นอยู่กับลำดับคำ:

1. โครงสร้างพื้นฐาน

(ประธาน) + 很高兴认识 + บุคคล

ตัวอย่าง: 很高兴认识你。 Hěn gāoxìng rènshi nǐ. ยินดีที่ได้รู้จักคุณ

ในโครงสร้างนี้ ประธาน (我) มักถูกละไว้เพราะบริบทชัดเจนอยู่แล้ว ประโยคเต็มจะเป็น: 我很高兴认识你。 Wǒ hěn gāoxìng rènshi nǐ.

2. โครงสร้างสลับที่ (เน้นความ)

认识 + บุคคล + (ประธาน) + 很高兴

ตัวอย่างจากบทสนทนา:
认识李先生，我也很高兴。 Rènshi Lǐ xiānsheng, wǒ yě hěn gāoxìng. ได้รู้จักคุณผู้ชายหลี่ ฉันก็ดีใจมากเช่นกัน

ในโครงสร้างนี้ ส่วนที่บอกว่า "ได้รู้จักใคร" (认识 + บุคคล) ถูกยกไปไว้ต้นประโยคเพื่อเน้นความ คล้ายกับการพูดในภาษาไทยว่า "การได้รู้จักคุณนั้น ทำให้ฉันดีใจมากเช่นกัน"

สิ่งที่ต้องจำ

สังเกตการใช้ 也 yě "ก็, เช่นกัน" ในตัวอย่างจากบทสนทนา: 认识李先生，我也很高兴。 คำวิเศษณ์ 也 วางไว้หน้าคำกริยาเสมอตามปกติ (ในที่นี้คือ 高兴) หรือวางไว้หน้าคำวิเศษณ์อีกตัวที่อยู่หน้าคำกริยา (ในที่นี้คือหน้า 很) ซึ่งเป็นกฎเดียวกับที่เรียนไปในบทที่ 1: คำวิเศษณ์วางไว้หน้าคำกริยาเสมอ

สรุปโครงสร้างทั้งสองแบบที่พบในบทสนทนา:
很高兴认识你。白女士。 ยินดีที่ได้รู้จักครับ คุณผู้หญิงไป๋
认识李先生，我也很高兴。 ได้รู้จักคุณผู้ชายหลี่ ฉันก็ดีใจมากเช่นกัน