Γραμματική 1

Μάθετε κινεζικά: γραμματική της ενότητας 1

Αυτή η ενότητα είναι αφιερωμένη στη μετακίνηση και στον εντοπισμό στον χώρο: να λέμε από πού ξεκινάμε, προς τα πού πηγαίνουμε, τι βρίσκεται αριστερά ή δεξιά και με ποιο μέσο πηγαίνουμε κάπου. Γνωρίζουμε δύο νέα συν-ρήματα, 从 και 往, συμπληρώνουμε τους τοπικούς προσδιορισμούς που είδαμε στο επίπεδο 1 και, τέλος, δίνουμε όνομα σε μια δομή που ήδη χρησιμοποιείτε χωρίς να το ξέρετε: οι σειριακές ρηματικές φράσεις.

1. Το συν-ρήμα 从 cóng: το σημείο αφετηρίας

Ένα "συν-ρήμα" είναι ένα ρήμα που λειτουργεί ως πρόθεση. Πρόκειται για μια ιστορική εξέλιξη της κινεζικής γλώσσας, μέσα από την οποία ορισμένα ρήματα μετατρέπονται σε προθέσεις. Στη διάρκεια αυτής της εξέλιξης, το ρήμα διατηρεί ακόμη ορισμένα γνωρίσματα ρήματος, ενώ ταυτόχρονα λειτουργεί ως πρόθεση.

从 σημαίνει "από, ξεκινώντας από". Εισάγει το σημείο αφετηρίας μιας μετακίνησης και τοποθετείται, όπως όλοι οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί στα κινεζικά, πριν από το κύριο ρήμα.

Παραδείγματα:

• 我从北京来。 Wǒ cóng Běijīng lái. Έρχομαι από το Πεκίνο.
• 你从哪儿来？ Nǐ cóng nǎr lái? Από πού έρχεσαι;

从…到…: από … μέχρι …

Σε συνδυασμό με το 到 (που είδαμε στο επίπεδο 1, ενότητα 13), 从 οριοθετεί μια ολόκληρη διαδρομή, τόσο στον χώρο όσο και στον χρόνο.

• 从这里到火车站坐三站。 Cóng zhèlǐ dào huǒchēzhàn zuò sān zhàn. Από εδώ μέχρι τον σιδηροδρομικό σταθμό κάνουμε τρεις στάσεις.
• 从我家到学校要半个小时。 Cóng wǒ jiā dào xuéxiào yào bàn ge xiǎoshí. Από το σπίτι μου μέχρι το σχολείο χρειάζεται μισή ώρα.
• 从早上八点到晚上九点。 Cóng zǎoshang bā diǎn dào wǎnshang jiǔ diǎn. Από τις 8 το πρωί μέχρι τις 9 το βράδυ.

2. Το συν-ρήμα 往 wǎng: η κατεύθυνση

往 σημαίνει "προς, με κατεύθυνση προς". Εκεί όπου το 从 δηλώνει από πού ερχόμαστε, 往 δηλώνει προς τα πού πηγαίνουμε. Η δομή είναι η ίδια: το συν-ρήμα και το συμπλήρωμά του τοποθετούνται πριν από το ρήμα.

Ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα σε 往 και 到;
往 δηλώνει την κατεύθυνση που παίρνουμε, χωρίς να λέει αν φτάνουμε· 到 δηλώνει το σημείο στο οποίο φτάνουμε. Από εδώ και οι θέσεις τους: 往 μπαίνει πριν από το ρήμα και εξαρτάται από αυτό (往前走), ενώ το 到 μπορεί να σταθεί μόνο του (到上海了) ή να μπει μετά το ρήμα για να δηλώσει το αποτέλεσμα (走到学校).

Στον διάλογο:

• 从这里往前面走。 Cóng zhèlǐ wǎng qiánmiàn zǒu. Από εδώ πήγαινε ευθεία.
• 往左走吗？ Wǎng zuǒ zǒu ma? Πάμε αριστερά;
• 不往左，往右走。 Bù wǎng zuǒ, wǎng yòu zǒu. Όχι αριστερά, δεξιά.

Άλλα παραδείγματα:

• 往那边走。 Wǎng nàbiān zǒu. Πήγαινε από εκεί.
• 你往哪儿走？ Nǐ wǎng nǎr zǒu? Προς τα πού πηγαίνεις;

Όταν συναντιούνται τα δύο συν-ρήματα, η σειρά ακολουθεί τη λογική της διαδρομής: πρώτα από πού ξεκινάμε (从), μετά προς τα πού πηγαίνουμε (往) και τέλος το ρήμα: 从这里往前面走。

3. Τα ουσιαστικά θέσης 左 zuǒ και 右 yòu

α) 左 και 右 μόνα τους, μετά το 往

Μετά το 往, χρησιμοποιούμε το ουσιαστικό θέσης σκέτο, χωρίς κατάληξη: 往左走· 往右走.

β) 左边 / 右边: οι τοπικοί προσδιορισμοί

Για να εντοπίσουμε κάτι στον χώρο, χρησιμοποιούμε τη μορφή με την κατάληξη 边: 左边 zuǒbiān (η αριστερή πλευρά), 右边 yòubiān (η δεξιά πλευρά), 旁边 pángbiān (δίπλα).

Γνωρίζετε ήδη την αρχή από την ενότητα 13 του επιπέδου 1: ο τοπικός προσδιορισμός τοποθετείται μετά τον τόπο, και το 的 είναι προαιρετικό (το βάζουμε κυρίως όταν το όνομα του τόπου είναι μεγάλο).

Στον διάλογο:

• 超市的旁边是一家书店。 Chāoshì de pángbiān shì yì jiā shūdiàn. Δίπλα στο σούπερ μάρκετ είναι ένα βιβλιοπωλείο.
• 饭店在书店的左边吗？ Fàndiàn zài shūdiàn de zuǒbiān ma? Το εστιατόριο είναι στα αριστερά του βιβλιοπωλείου;
• 书店的右边是什么？ Shūdiàn de yòubiān shì shénme? Τι υπάρχει στα δεξιά του βιβλιοπωλείου;
• 你坐我旁边。 Nǐ zuò wǒ pángbiān. Κάθισε δίπλα μου.

γ) Η σειρά με 面: 前面 και 后面

Στο επίπεδο 1 (ενότητα 13), μάθατε τους σύνθετους τοπικούς προσδιορισμούς με 边: 前边, 后边, 外边, 里边. Αυτή η ενότητα εισάγει τους ίδιους τοπικούς προσδιορισμούς με 面: 前面 qiánmiàn (μπροστά) και 后面 hòumiàn (πίσω).

Στον διάλογο:

• 不在左边，在书店的后面。 Bú zài zuǒbiān, zài shūdiàn de hòumiàn. Όχι αριστερά, πίσω από το βιβλιοπωλείο.
• 前面是地铁站。 Qiánmiàn shì dìtiězhàn. Μπροστά είναι ο σταθμός του μετρό.

δ) 在 ή 有; Οι δύο τρόποι εντοπισμού στον χώρο

Ο διάλογος χρησιμοποιεί και τις δύο δομές, και δεν λένε το ίδιο πράγμα. Συγκρίνετε:

• 右边有一家超市。 Yòubiān yǒu yì jiā chāoshì. Δεξιά υπάρχει ένα σούπερ μάρκετ.
• 饭店在书店的后面。 Fàndiàn zài shūdiàn de hòumiàn. Το εστιατόριο είναι πίσω από το βιβλιοπωλείο.

Η διαφορά βρίσκεται σε αυτό για το οποίο μιλάμε:

• 左边有一家水果店。 Zuǒbiān yǒu yì jiā shuǐguǒdiàn. Αριστερά υπάρχει ένα μανάβικο. (περιγράφω τι βλέπω αριστερά)
• 超市在书店的右边。 Chāoshì zài shūdiàn de yòubiān. Το σούπερ μάρκετ είναι στα δεξιά του βιβλιοπωλείου. (λέω πού είναι το σούπερ μάρκετ)

Με το 是, η δομή μοιάζει με εκείνη με το 有, αλλά ταυτοποιεί με αποκλειστικό τρόπο: 右边是一家水果店。 "Δεξιά είναι ένα μανάβικο" (δεν υπάρχει τίποτε άλλο).

4. Οι σειριακές ρηματικές φράσεις

Τα κινεζικά μπορούν να συνδέσουν δύο (ή περισσότερα) ρήματα στην ίδια πρόταση, χωρίς καμία συνδετική λέξη, εκεί όπου τα ελληνικά θα χρησιμοποιούσαν το "να", το "για να" ή μια πρόθεση. Τα ρήματα ακολουθούν τότε τη χρονολογική σειρά των ενεργειών. Αυτή η δομή ονομάζεται πρόταση με σειριακές ρηματικές φράσεις. Πρόκειται για μια κλασική περίπτωση παράταξης: οι ενέργειες παρατίθενται χωρίς συνδετική λέξη και η χρονολογική σειρά αρκεί για να δείξει τη λογική σχέση ανάμεσά τους.

Στον διάλογο:

• 我们去小王姐姐的饭店吃早饭吧。 Wǒmen qù Xiǎo Wáng jiějie de fàndiàn chī zǎofàn ba. Πάμε να φάμε πρωινό στο εστιατόριο της μεγάλης αδελφής του Xiao Wang. (1. πηγαίνω στο εστιατόριο → 2. τρώω εκεί)
• 从这里往前面走，去坐地铁。 Cóng zhèlǐ wǎng qiánmiàn zǒu, qù zuò dìtiě. Από εδώ ευθεία: θα πάρουμε το μετρό.

Άλλα παραδείγματα:

• 我去书店买书。 Wǒ qù shūdiàn mǎi shū. Πάω στο βιβλιοπωλείο να αγοράσω βιβλία.
• 我们去超市买水果。 Wǒmen qù chāoshì mǎi shuǐguǒ. Πάμε στο σούπερ μάρκετ να αγοράσουμε φρούτα.

Η περίπτωση του μέσου μεταφοράς

Είναι η πιο συχνή χρήση. Στα κινεζικά, το μέσο μεταφοράς δεν εισάγεται με πρόθεση ("με το λεωφορείο") αλλά με ένα ρήμα (ακριβέστερα, με ένα συν-ρήμα): 坐 zuò, "κάθομαι", που παίρνει τότε τη σημασία "παίρνω (ένα μέσο μεταφοράς)". Τοποθετείται επομένως πριν από το ρήμα κίνησης: είναι η λογική του θέση, αφού πρέπει πρώτα να πάρουμε το μέσο μεταφοράς για να μετακινηθούμε στη συνέχεια.

Στον διάλογο:

• 我们坐公交车去火车站。 Wǒmen zuò gōngjiāochē qù huǒchēzhàn. Πάμε στον σιδηροδρομικό σταθμό με το λεωφορείο.

Άλλα παραδείγματα:

• 我们坐地铁去饭店吃早饭。 Wǒmen zuò dìtiě qù fàndiàn chī zǎofàn. Παίρνουμε το μετρό για να πάμε να φάμε πρωινό στο εστιατόριο. (τρία ρήματα στη σειρά!)
• 我坐火车去上海。 Wǒ zuò huǒchē qù Shànghǎi. Πάω στη Σαγκάη με το τρένο.
• 他坐出租车去医院。 Tā zuò chūzūchē qù yīyuàn. Πηγαίνει στο νοσοκομείο με ταξί.
• 我坐地铁去学校上课。 Wǒ zuò dìtiě qù xuéxiào shàngkè. Παίρνω το μετρό για να πάω στο σχολείο να κάνω μάθημα.

Αν οδηγείτε εσείς, χρησιμοποιούμε το 开车 kāichē (επίπεδο 1, ενότητα 17): 我开车去商店买东西。 Wǒ kāichē qù shāngdiàn mǎi dōngxi. Πάω στο κατάστημα με το αυτοκίνητο για ψώνια.

5. 怎么 zěnme + ρήμα: ερώτηση για τον τρόπο

Συναντήσατε το 怎么 στην ενότητα 17 του επιπέδου 1: είναι ερωτηματική αντωνυμία που σημαίνει "πώς" και, όπως όλες οι ερωτηματικές λέξεις στα κινεζικά, τοποθετείται στη θέση της απάντησης, δηλαδή πριν από το ρήμα.

Στον διάλογο:

• 上海的路太多，我们怎么走？ Shànghǎi de lù tài duō, wǒmen zěnme zǒu? Πόσοι δρόμοι στη Σαγκάη! Από πού θα πάμε;
• 火车站怎么走？ Huǒchēzhàn zěnme zǒu? Πώς πάω στον σιδηροδρομικό σταθμό;

Η απάντηση σε μια ερώτηση με το 怎么 είναι πολύ συχνά… μια πρόταση με σειριακές ρηματικές φράσεις (σημείο 4):

• 你怎么去学校？ Nǐ zěnme qù xuéxiào? Πώς πας στο σχολείο;
  我坐地铁去。 Wǒ zuò dìtiě qù. Πάω με το μετρό.
• 你怎么回去？ Nǐ zěnme huíqù? Πώς γυρίζεις πίσω;
  我坐火车回去。 Wǒ zuò huǒchē huíqù. Γυρίζω πίσω με το τρένο.

6. Τα απλά ρήματα κατεύθυνσης 回来 / 回去

Τα έχετε ήδη συναντήσει στην ενότητα 9 του επιπέδου 1· ας τα συστηματοποιήσουμε τώρα.

来 δηλώνει την προσέγγιση σε σχέση με τον ομιλητή, το 去 την απομάκρυνση. Όταν προστίθενται σε ένα ρήμα δράσης, δεν δηλώνουν πια μια αυτόνομη μετακίνηση αλλά την κατεύθυνση της ενέργειας σε σχέση με τη θέση του ομιλητή: είναι ρήματα κατεύθυνσης.

Εδώ το ρήμα δράσης είναι το 回 huí (επιστρέφω), που δεν χρησιμοποιείται μόνο του:

• 我回去。 Wǒ huíqù. Επιστρέφω εκεί. (απομακρύνομαι από τον συνομιλητή μου)
• 你回来了！ Nǐ huílai le! Γύρισες! (έρχεσαι πιο κοντά μου)

Στον διάλογο:

• 小雨，星期天晚上回去，我们坐公交车去火车站，好不好？ Xiǎoyǔ, xīngqītiān wǎnshang huíqù… Xiaoyu, την Κυριακή το βράδυ, για να γυρίσουμε (στο Πεκίνο), θα πάμε στον σταθμό με το λεωφορείο, εντάξει;

Η Bai Xue και ο Gao Xiaoyu είναι στη Σαγκάη: το να γυρίσουν στο Πεκίνο σημαίνει απομάκρυνση από το μέρος όπου μιλούν → 回去.

Προσδιορισμός του τόπου

Αν θέλουμε να ονομάσουμε τον τόπο, αυτός μπαίνει ανάμεσα στο ρήμα δράσης και στο ρήμα κατεύθυνσης:

• 我回北京去。 Wǒ huí Běijīng qù. Επιστρέφω στο Πεκίνο.
• 他回我家来。 Tā huí wǒ jiā lái. Γυρίζει σπίτι μου.

Τέλος, το "γυρίζω σπίτι" λέγεται απλώς 回家 huí jiā, χωρίς ρήμα κατεύθυνσης: 我下午六点回家。 Wǒ xiàwǔ liù diǎn huí jiā. Γυρίζω σπίτι μου στις 18:00.