Μάθετε κινεζικά: γραμματική της ενότητας 7

Αυτή η ενότητα περιστρέφεται γύρω από ένα μόνο ερώτημα: πώς δείχνουμε τα πράγματα. Οι δεικτικές αντωνυμίες, τα τοπικά επιρρήματα, οι μετρικές λέξεις και μερικά συγγενικά εργαλεία απαντούν το καθένα με τον δικό του τρόπο.

Οι δεικτικές αντωνυμίες 这 και 那

Τα κινεζικά έχουν δύο βασικές δεικτικές αντωνυμίες:

这 δηλώνει κάτι κοντινό στον ομιλητή (όπως "αυτό, τούτο" στα ελληνικά), ενώ το 那 δηλώνει κάτι μακρινό (όπως "εκείνο"). Το όριο είναι αυτό του ομιλητή, όχι του αντικειμένου: ό,τι είναι κοντά σε εμένα μπορεί να είναι μακριά από εσάς.

Όταν χρησιμοποιούνται με ουσιαστικό, πρέπει να ακολουθούνται από μια μετρική λέξη:

这本书 zhè běn shū: αυτό το βιβλίο (κοντινό)
那件衣服 nà jiàn yīfu: εκείνο το ρούχο (μακρινό)

Μπορούμε επίσης να τις χρησιμοποιήσουμε μόνες τους ως υποκείμενα:
这是我的。 Zhè shì wǒ de. Είναι δικό μου.
那不是我的。 Nà bú shì wǒ de. Δεν είναι δικό μου.

Τα τοπικά επιρρήματα 这儿 και 那儿

Προσθέτοντας το επίθημα 儿 r στις δεικτικές αντωνυμίες, παίρνουμε τοπικά επιρρήματα (λέξεις τόπου):

Παραδείγματα από τον διάλογο:
那儿有很多书。 Nàr yǒu hěn duō shū. Εκεί υπάρχουν πολλά βιβλία.
这儿还有很多书。 Zhèr hái yǒu hěn duō shū. Εδώ υπάρχουν ακόμα πολλά βιβλία.

Αυτό το επίθημα είναι το σημάδι της βόρειας προφοράς, αυτής του Πεκίνου. Στον Νότο ακούγεται μάλλον μια άλλη μορφή, που θα δούμε στην ώρα της.

Η μετρική λέξη 些 και οι συνδυασμοί της

些 xiē σημαίνει "μερικά" και δεν χρησιμοποιείται ποτέ μόνη της. Συνδυάζεται με άλλες λέξεις για να σχηματίσει διάφορες εκφράσεις:

一些 yìxiē: μερικά, λίγο (αόριστη ποσότητα)
这些 zhèxiē: αυτά, τούτα… (πληθυντικός κοντινό)
那些 nàxiē: εκείνα… (πληθυντικός μακρινό)
哪些 nǎxiē: ποια; (ερωτηματικό πληθυντικού)
有些 yǒuxiē: μερικά, κάποια

Παραδείγματα:
那些书不是我的。 Nàxiē shū bú shì wǒ de. Αυτά τα βιβλία δεν είναι δικά μου.
还有一些是哥哥的。 Hái yǒu yìxiē shì gēge de. Υπάρχουν ακόμα μερικά που είναι του αδερφού μου.
有些东西是我的。 Yǒuxiē dōngxi shì wǒ de. Μερικά πράγματα είναι δικά μου.

Παρατήρηση: σε αντίθεση με το 这本 ή 那件, οι συνδυασμοί με το 些 χρησιμοποιούνται απευθείας πριν από το ουσιαστικό χωρίς άλλη μετρική λέξη: 这些书 και όχι 这些本书. Είναι λογικό, αφού το 些 είναι ήδη η μετρική λέξη.

Οι μετρικές λέξεις 本 και 件

Υπενθύμιση: στα κινεζικά δεν μπορούμε να βάλουμε έναν αριθμό ή μια δεικτική αντωνυμία απευθείας πριν από ένα ουσιαστικό. Πρέπει πάντα να παρεμβάλλουμε μια μετρική λέξη.

Σε αυτή την ενότητα μαθαίνουμε δύο νέες μετρικές λέξεις:

本 běn: για τα βιβλία, τα τετράδια, τα περιοδικά (ό,τι είναι δεμένο):
这本书 zhè běn shū: αυτό το βιβλίο
这一本是我的。 Zhè yì běn shì wǒ de. Αυτό (αυτός ο τόμος) είναι δικό μου.

件 jiàn: για τα ρούχα (κυρίως το πάνω μέρος του σώματος), τα πράγματα, τα γεγονότα:
那几件衣服都是我的。 Nà jǐ jiàn yīfu dōu shì wǒ de. Αυτά τα λίγα ρούχα είναι όλα δικά μου.
你认不认识这件衣服？ Nǐ rèn bú rènshi zhè jiàn yīfu? Αναγνωρίζεις αυτό το ρούχο;

Ας θυμηθούμε ότι η γενική μετρική λέξη 个 gè, που έχουμε ήδη μάθει, μπορεί να αντικαταστήσει τις περισσότερες μετρικές λέξεις στην καθημερινή προφορική γλώσσα, αλλά μόλις ξέρετε τη μετρική λέξη που ταιριάζει σε ένα ουσιαστικό, χρησιμοποιήστε την: αυτό ακούγεται αμέσως. (Και όχι, δεν υπάρχει κανόνας που να επιτρέπει να μαντέψετε ποια πάει με ποιο ουσιαστικό. Μαθαίνονται μαζί με τη λέξη, όπως το γένος των ουσιαστικών στα ελληνικά.)

Το επίρρημα 还 hái: "ακόμα, επιπλέον"

还 hái είναι επίρρημα που σημαίνει "ακόμα, επιπλέον". Όπως κάθε επίρρημα στα κινεζικά, τοποθετείται πριν από το ρήμα.

Παραδείγματα:
这儿还有很多书。 Zhèr hái yǒu hěn duō shū. Εδώ υπάρχουν ακόμα πολλά βιβλία.
还有一些是哥哥的。 Hái yǒu yìxiē shì gēge de. Υπάρχουν επιπλέον μερικά που είναι του αδερφού μου.

Προσοχή να μην το μπερδεύετε με το 也 yě (επίσης): 也 επαναλαμβάνει μια ίδια ενέργεια για διαφορετικό υποκείμενο ("κι εγώ"), ενώ το 还 προσθέτει ένα επιπλέον στοιχείο ("επιπλέον, υπάρχει…").

几 jǐ για "μερικά"

Είδαμε ότι το 几 jǐ χρησιμεύει για να κάνουμε την ερώτηση "πόσα;" (για μικρούς αριθμούς). Αλλά σε μια καταφατική πρόταση σημαίνει "μερικά" (ένας μικρός αόριστος αριθμός).

Παράδειγμα:
那几件衣服都是我的。 Nà jǐ jiàn yīfu dōu shì wǒ de. Αυτά τα λίγα ρούχα είναι όλα δικά μου.

Και στις δύο χρήσεις, το 几 ακολουθείται πάντα από μια μετρική λέξη: 几件, 几本, 几个. Είναι τα συμφραζόμενα, και μόνο αυτά, που δείχνουν αν πρόκειται για ερώτηση ή για ποσότητα.

Η καταφατικά-αρνητική ερώτηση των δισύλλαβων ρημάτων

Έχουμε ήδη δει την καταφατικά-αρνητική ερώτηση (ή ερώτηση V 不 V) με μονοσύλλαβα ρήματα όπως το 是不是 shì bú shì. Αλλά τι κάνουμε όταν το ρήμα έχει δύο συλλαβές;

Για ένα δισύλλαβο ρήμα όπως το 认识 rènshi (γνωρίζω), επαναλαμβάνουμε μόνο την πρώτη συλλαβή:

Παράδειγμα από τον διάλογο:
你认不认识这件衣服？ Nǐ rèn bú rènshi zhè jiàn yīfu? Αναγνωρίζεις αυτό το ρούχο;

Άλλα παραδείγματα με δισύλλαβα ρήματα που έχουμε ήδη μάθει:
你喜不喜欢？ Nǐ xǐ bù xǐhuan? Σου αρέσει;
你高不高兴？ Nǐ gāo bù gāoxìng? Είσαι χαρούμενος;

Στον γραπτό λόγο, αυτό το ενδιάμεσο 不 κρατά τον τόνο του, μαζί με το σάντι: rèn bú rènshi, xǐ bù xǐhuan. Αυτό βλέπετε στο μάθημα και αυτό πρέπει να γράφετε. Στον προφορικό λόγο, αντίθετα, σχεδόν δεν τονίζεται. Πιασμένο ανάμεσα στα δύο κομμάτια του ρήματος, περνά γρήγορα: τις περισσότερες φορές θα το ακούσετε συρρικνωμένο σε ένα απλό bu. Σημειώστε τον τόνο, αλλά μην τον τονίζετε.

有的 και 有些

Οι δύο αυτές λέξεις μοιάζουν, κι όμως δεν λένε το ίδιο πράγμα.

有些 yǒuxiē είναι η συντομευμένη μορφή του 有一些 yǒu yìxiē, "υπάρχουν μερικά". Δηλώνει λοιπόν μια ποσότητα, τίποτε άλλο: "μερικά, κάποια".

有些东西是我的。 Yǒuxiē dōngxi shì wǒ de. Μερικά πράγματα είναι δικά μου.
(κατά λέξη: "υπάρχουν μερικά πράγματα που είναι δικά μου")

有的 yǒude σημαίνει "μερικοί". Παίρνει ένα μέρος από ένα σύνολο ήδη γνωστό: αυτό για το οποίο μόλις έγινε λόγος, ή αυτό που δείχνει η περίσταση. Γι' αυτό επαναλαμβάνεται συχνά, ή αντιπαρατίθεται σε μια άλλη έκφραση, για να μοιράσει αυτό το σύνολο:

有的是我的，还有一些是哥哥的。 Yǒude shì wǒ de, hái yǒu yìxiē shì gēge de.
Μερικά είναι δικά μου και άλλα είναι του αδερφού μου.

Στον διάλογο γίνεται λόγος για τα βιβλία εδώ και αρκετές ατάκες: το 有的 παραπέμπει σε αυτά χωρίς να χρειάζεται να τα ονομάσουμε.

Πολλή ύλη μαζεμένη σε αυτή την ενότητα. Ξαναδιαβάστε τον διάλογο μόλις τελειώσετε τη σελίδα: όλα βρίσκονται εκεί μέσα σε συγκείμενο.