Μάθετε κινεζικά: εισαγωγή στην κινεζική γραμματική

Η γραμματική των κινεζικών είναι αρκετά απλή: δεν υπάρχει γένος (αρσενικό/θηλυκό), δεν υπάρχει αριθμός (ενικός/πληθυντικός), δεν υπάρχει κλίση: οι λέξεις είναι όλες άκλιτες. Γι' αυτό η θέση των λέξεων είναι πολύ σημαντική και, όπως θα δούμε στη συνέχεια, ακολουθεί μια λογική σειρά (που όμως είναι συχνά αντίστροφη από τη δική μας). Τα συμφραζόμενα παίζουν σημαντικό ρόλο για να ξέρουμε, για παράδειγμα, αν μιλάμε για ένα ή περισσότερα πράγματα.

Η απλή πρόταση στα κινεζικά μανδαρίνικα

Στα κινεζικά μανδαρίνικα, η απλή πρόταση σχηματίζεται με το μοντέλο:

Το επιθετικό ρήμα

Όμως πρώτη έκπληξη: 好 "να είσαι καλά, να αισθάνεσαι καλά" είναι αυτό που ονομάζουμε επιθετικό ρήμα, δηλαδή ότι το επίθετο "καλά" περιέχει ήδη μέσα του το ρήμα "είμαι" ή "πηγαίνω". Δεν χρειάζεται λοιπόν να προσθέτουμε βοηθητικό ρήμα στα επίθετα στα κινεζικά.
Η ιδιαιτερότητα αυτών των επιθετικών ρημάτων (είμαι καλά, είμαι κουρασμένος, είμαι ευχαριστημένος κ.λπ.) είναι ότι στην καταφατική μορφή υπονοούν μια σύγκριση. Έτσι: 我好， Wǒ hǎo, δεν είναι ολοκληρωμένη πρόταση και θα μεταφραζόταν ως "Εγώ είμαι καλά, ενώ..." (π.χ. "εσύ δεν είσαι καλά" για να ολοκληρωθεί η πρόταση.)

Για να αφαιρέσουμε τη σύγκριση και να φτιάξουμε ολοκληρωμένη πρόταση, πρέπει να προσθέσουμε το επίρρημα 很 hěn.

Η πρόταση "Είμαι καλά" γράφεται λοιπόν: 我很好 Wǒ hěn hǎo.

Τότε όμως, μεταφράζεται αυτή η πρόταση ως "Είμαι καλά." ή ως "Είμαι πολύ καλά"; Γραπτά, η διαφορά είναι αδύνατο να γίνει, υπάρχει επομένως ασάφεια. Προφορικά όμως, αν το 很 hěn δεν τονίζεται, σημαίνει "Είμαι καλά."
Ακούστε:   

Αν το 很 hěn τονίζεται, τότε σημαίνει "Είμαι πολύ καλά."
Ακούστε:   

Καμία κλίση

Στα κινεζικά δεν υπάρχει κλίση:
我很好。 Wǒ hěn hǎo. Είμαι καλά.
你很好。 Nǐ hěn hǎo. Είσαι καλά.
他很好。 Tā hěn hǎo. Είναι καλά.

Η ερωτηματική πρόταση

Στα κινεζικά μανδαρίνικα, η ολική ερώτηση σχηματίζεται πολύ απλά:

Παράδειγμα: 你好吗？ Nǐ hǎo ma ? Είσαι καλά;

Παρατήρηση:

  1. καθώς δεν πρόκειται για καταφατική πρόταση, το επιθετικό ρήμα (好 hǎo "να είσαι καλά") δεν υπονοεί σύγκριση. Δεν χρειάζεται λοιπόν να προσθέσουμε το 很 hěnΑν το προσθέσουμε, τότε σημαίνει: "Είσαι πολύ καλά;" 你很好吗？ Nǐ hěn hǎo ma ?
  2. στις ερωτήσεις στα κινεζικά δεν υπάρχει αντιστροφή του υποκειμένου. Η δομή της πρότασης παραμένει η ίδια: "υποκείμενο + ρήμα + αντικείμενο".

Το επίρρημα 也

也 yě είναι επίρρημα που σημαίνει "επίσης", "και". Όπως όλα τα επιρρήματα στα κινεζικά, τοποθετείται πριν από το ρήμα ή πριν από ένα ή περισσότερα άλλα επιρρήματα που βρίσκονται πριν από ένα ρήμα. Είναι γενικός κανόνας της κινεζικής γραμματικής.

Παράδειγμα: 我也很好。 Είμαι (πολύ) καλά επίσης.

Όπως διαπιστώνετε στο παράδειγμα, το "κι εγώ" δεν έχει ρήμα στα ελληνικά, αλλά λειτουργεί με ρήμα στα κινεζικά. Στα κινεζικά πρέπει οπωσδήποτε να επαναλάβουμε το ρήμα. 我也。 είναι αδύνατο. Γιατί; Επειδή στα κινεζικά, ένα επίρρημα λειτουργεί πάντα με ρήμα.

Τέλος, αν ακολουθούν πολλά επιρρήματα το ένα μετά το άλλο, 也 τοποθετείται πάντα πρώτο:
你很不客气，他也很不客气。 "Δεν είσαι καθόλου (πολύ όχι) ευγενικός, ούτε αυτός."

Μικρή παρατήρηση 也不 μεταφράζεται ως "ούτε" στα ελληνικά.