ไวยากรณ์ 8
ไวยากรณ์ของบทที่ 8
ในบทนี้เราจะเรียนประเด็นไวยากรณ์สำคัญหลายเรื่อง ได้แก่ คำสรรพนามสำหรับสัตว์และสิ่งของ ลักษณนามตัวใหม่ ความต่างระหว่างคำว่า "เล็กน้อย" สองแบบ และคำเสริมชื่อดังอย่าง 了 ที่บอกการเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์
คำสรรพนาม 大家, 它 และ 它们
ในภาษาจีนมีคำสรรพนามเฉพาะสำหรับเรียกสัตว์และสิ่งของในบุรุษที่ 3 คือ 它 รูปพหูพจน์คือ 它们
สรุปคำสรรพนามบุรุษที่ 3:
- 他 : เขา (ผู้ชาย)
- 她 : เขา (ผู้หญิง)
- 它 : มัน (สัตว์หรือสิ่งของ)
ตัวอย่างจากบทอ่าน:
我家有一只狗,还有两只猫。它们都不大。
ที่บ้านฉันมีสุนัขหนึ่งตัวและแมวสองตัว พวกมัน ตัวไม่ใหญ่
ข้อสังเกต
ในภาษาพูด 他, 她 และ 它 ออกเสียงเหมือนกันทั้งหมดว่า ความต่างมีเฉพาะในภาษาเขียนเท่านั้น
大家 เป็นคำสรรพนามที่แปลว่า "ทุกคน" ใช้เรียกกลุ่มคนหรือพูดถึงคนทั้งกลุ่ม
ตัวอย่าง: 大家好! สวัสดีทุกคน!
ลักษณนาม 只
只 เป็นลักษณนามของ สัตว์เล็ก (แมว สุนัข นก ฯลฯ)
ตัวอย่างจากบทอ่าน:
我家有一只狗。 ที่บ้านฉันมีสุนัขหนึ่งตัว
还有两只猫。 และมีแมวสองตัวด้วย
ข้อควรระวัง: 只 มีสองเสียง
只 ออกเสียงว่า (เสียงที่ 1) เมื่อใช้เป็นลักษณนาม
แต่ออกเสียงว่า 只 ออกเสียงว่า (เสียงที่ 3) เมื่อใช้เป็นคำวิเศษณ์ที่แปลว่า "เพียง, แค่"
ตัวอย่าง: 我只有一个妹妹。 ฉันมีน้องสาวเพียงคนเดียว
一点儿 และ 有点儿: สองวิธีในการพูดว่า "เล็กน้อย"
สองสำนวนนี้แปลว่า "เล็กน้อย" เหมือนกัน แต่ใช้ต่างกัน
1. 一点儿 : เล็กน้อย (วางหลังคำกริยา)
一点儿 วางไว้ หลังคำกริยาบอกปริมาณเล็กน้อย โดยไม่มีนัยเชิงลบ
ตัวอย่าง:
他们都会说一点儿中文。
พวกเขาพูดภาษาจีนได้นิดหน่อยกันทุกคน
也会写一些汉字。
และเขียนอักษรจีนได้บ้างเล็กน้อยด้วย
2. 有点儿 : เล็กน้อย (วางหน้าคำกริยา)
有点儿 วางไว้ หน้าคำกริยา (หรือคำกริยาคุณศัพท์) เป็นคำวิเศษณ์ และมักมี นัยเชิงลบความไม่สบายใจ หรือความอึดอัด
ตัวอย่างจากบทอ่าน:
我有点儿喜欢她。
ฉันชอบเขาอยู่นิดหน่อย (พูดแล้วรู้สึกอึดอัดเล็กน้อย…)
อย่าสับสน!
一点儿 วางไว้ หลัง คำกริยา: 说一点儿中文 (พูดภาษาจีนได้นิดหน่อย)
有点儿 วางไว้ หน้า คำกริยา: 有点儿喜欢 (ชอบอยู่นิดหน่อย)
จำง่าย ๆ ว่า 有点儿 มักมีนัยของความอึดอัดหรือเชิงลบ ส่วน 一点儿 เป็นกลาง
คำเสริม 了 ท้ายประโยค: การเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์
คำเสริม 了 ที่วางไว้ ท้ายประโยคบอกว่ามี การเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์ เกิดขึ้น คือมีบางอย่างใหม่ ต่างจากเดิม เป็นคำเสริมประเภท น้ำเสียง
ตัวอย่างจากบทอ่าน:
我二十岁了。
ตอนนี้ฉันอายุยี่สิบปีแล้ว (= เป็นเรื่องใหม่ ฉันเพิ่งอายุครบเท่านี้)
她九岁了。
ตอนนี้เธออายุเก้าขวบแล้ว
เปรียบเทียบ:
我二十岁。 ฉันอายุยี่สิบปี (บอกข้อเท็จจริงเฉย ๆ ไม่มีนัยพิเศษ)
我二十岁了。 ตอนนี้ฉันอายุยี่สิบปีแล้ว (คืออายุครบแล้ว เป็นเรื่องใหม่)
ข้อสังเกต
คำเสริม 了 นี้ ไม่ใช่ เครื่องหมายบอกอดีต แต่บอกการเปลี่ยนแปลงของสภาพ ไม่ว่าจะเกิดขึ้นเมื่อใดก็ตาม เช่น 我不学中文了。 แปลว่า "ฉัน ไม่ เรียนภาษาจีนอีกแล้ว" (= การเปลี่ยนแปลง: เมื่อก่อนเรียน ตอนนี้ไม่เรียนแล้ว)
การใช้คำเสริม 了 ที่บอกน้ำเสียงนี้อาจไม่ชัดเจนนักสำหรับผู้เริ่มต้น แต่จะค่อย ๆ เป็นธรรมชาติเมื่อได้ฝึกใช้ จึงควรท่องจำประโยคสำคัญให้ขึ้นใจ
สำนวน 有的: "บางคน... บางคน..."
有的 แปลว่า "บางคน" ใช้แสดงความแตกต่างภายในกลุ่มเดียวกัน: "บางคนเป็น X บางคนเป็น Y"
ตัวอย่างจากบทอ่าน:
他们有的是英国人,有的是美国人。
ในจำนวนนั้น บางคนเป็นชาวอังกฤษ บางคนเป็นชาวอเมริกัน
สำนวน 人很好: "เป็นคนดี"
ในประโยค 我的爸爸妈妈人很好。 คำว่า 人 ไม่ได้หมายถึง "คน" ตามตัวอักษร แต่บอกถึง นิสัยใจคอ ของคนผู้นั้น เหมือนที่ภาษาไทยพูดว่า "พ่อแม่ของฉันเป็นคนดี"
โครงสร้างคือ:
和 ในความหมายว่า "กับ"
เราได้เรียนในบทที่ 6 แล้วว่า 和 แปลว่า "และ" (คำสันธานที่เชื่อมคำนามสองคำ) ในบทนี้ 和 มีอีกความหมายหนึ่งคือ "กับ" (คำบุพบท)
ตัวอย่างจากบทอ่าน:
我喜欢和它们玩。
ฉันชอบเล่น กับ พวกเขา
จะแยกสองความหมายนี้อย่างไร? ดูจากบริบท:
爸爸和妈妈 — พ่อ และ แม่ (อยู่ระหว่างคำนามสองคำ = "และ")
和它们玩 — เล่น กับ พวกเขา (อยู่หน้ากรรมและคำกริยา = "กับ")